Documenten voor schoolbesturen

Documenten voor schoolbesturen die lokalen ter beschikking stellen

Belangrijke berichten voor schoolbesturen/inrichtende machten die schoollokalen ter beschikking stellen aan jeugdbewegingen, parochiale of sociale groeperingen.

  1. Selectie directies (22 oktober 2010): Ondersteuning van schoolbesturen bij selectie van directies (doc 57 Kb)
  2. Document over de laatste stand van zaken (1 dec 2005): Vrijstelling van onroerende voorheffing schoolgebouwen (doc 67 Kb)
  3. Ontwerp van ‘Protocol’: Ontwerp van protocol voor gebruik van schoolgebouwen met erfpacht  (doc 29 Kb)
  4. Brief van 24 september 2004: Vrijstelling onroerende voorheffing (2004)   (doc 27 KB)

Aandachtspunten bij de samenstelling van een schoolbestuur / inrichtende macht

SITUERING

Onderwijs organiseren is heden ten dage geen éénmanszaak meer: samenwerking is een sleutelwoord in het teamgebeuren, ook bij een schoolbestuur.
Lid zijn of worden van een inrichtende macht vraagt om individuele inzet en engagement van iedereen binnen het team.
Mensen met verschillende competenties die kunnen samen werken zijn een rijkdom voor de werking van een schoolbestuur.

Vaak zijn schoolbesturen/inrichtende machten op zoek naar versterking van “de ploeg”.

Met deze tekst willen we een poging doen om een paar aandachtspunten naar voor te schuiven als je op zoek gaat naar versterking / uitbreiding / vernieuwing van je schoolbestuur. 

ELEMENTEN VOOR EEN PROFIEL VAN DE LEDEN

Essentiële eigenschappen

De leden van een schoolbestuur zijn begaan met de school vanuit een christelijke inspiratie. Zij denken en voelen in de geest van het opvoedingsproject van de school.
Derhalve behartigen zij het doel van het schoolbestuur, zoals uitgeschreven in de statuten, in de “Opdrachtsverklaring van het katholiek onderwijs in Vlaanderen” en in het eigen opvoedingsproject van de school of scholen, waarvan het schoolbestuur de inrichting verzorgt.

In hun persoonlijk en maatschappelijk leven leggen zij getuigenis af van en voor de waarden die het schoolbestuur bij haar personeelsleden, leerlingen en ouders wil overbrengen.

Zij zijn luisterende mensen, die bereid zijn tot hechte samenwerking. 
Zij hebben aandacht voor de verschillende aspecten van de opdracht van de school, en de daarbij horende wetgeving en pedagogische vereisten.

Wenselijke eigenschappen ( in het bijzonder voor de bestuurders )

  • Zij kunnen en willen tijd vrij maken om een deel van de gezamenlijke opdracht en het werk op zich te nemen.
  • Zij zijn bereid zich verder te bekwamen in de onderwijsmaterie, desgevallend in een specifiek takenveld binnen de globale verantwoordelijkheid van de inrichtende macht.
  • Zij willen hun opdracht in teamverband uitvoeren en kunnen afstand nemen van feiten en van eigen ideeën.
  • Zij kunnen afstand nemen van eigen belangen, ook van de belangen van bloedverwanten, indien die zouden raken aan de belangen van de vereniging en het doel dat deze voorstaat.
  • Zij zijn sociaal ingesteld.
  • Bestuurders die uit het bedrijfsleven komen en ervaring hebben met het voeren van een strategisch beleid, moeten voldoende kennis verwerven en voeling hebben met de “operationele” mogelijkheden en vooral met de begrenzingen binnen de werkcontext van het onderwijs.

Aandachtspunten bij “de keuze” van nieuwe leden

  • De inrichtende macht doet er goed aan om voorafgaand aan de keuze van nieuwe leden na te gaan voor welke specifieke takenvelden er medewerkers nodig zijn, opdat in de inrichtende macht een complementariteit van diverse competenties aanwezig is.
  • Alvorens mensen te benaderen om lid te worden, wordt voldoende geïnformeerd naar de persoonlijkheid en de levensvisie van deze kandidaten.
    "Staan zij achter het opvoedingsproject van de scholen en de visie van het schoolbestuur?"
  • Er wordt uitgekeken naar mensen met specifieke competenties die nodig zijn voor de uitbreiding van het schoolbestuur.
    Zorg voor een goede spreiding van competenties.
    Denk ondermeer aan:
    • identiteit en pastoraal van de school
    • het pedagogisch – didactisch beleid
    • het financieel en materieel beleid
    • schoolorganisatie en – administratie
    • personeelsbeleid
    • aandacht voor interne en externe communicatie
    • eventueel ook voor de sociale wetgeving
  • Geschikte kandidaten kan de inrichtende macht onder andere zoeken:
    • in de lokale gemeenschap (b.v. vertegenwoordigers van de lokale gemeenschap in de schoolraad)
    • of onder oud-personeelsleden en oud–leerlingen
  • Spreek vooraf een minimale wachttijd af vooraleer “ vroegere personeelsleden ” in de inrichtende macht komen. Een schooldirecteur op rust, onmiddellijk na zijn pensionering, in een schoolbestuur brengen kan zowel voor die directeur op rust als voor zijn vroegere collega’s een probleem betekenen.
  • Het is aan te raden om vooraf na te gaan of in de statuten of het huishoudelijk reglement bepaalde onverenigbaarheden zijn opgenomen.

In verband met onverenigbaarheden is het aanbevolen om in het bijzonder de volgende vragen in overweging te nemen.

  • Is het opportuun om personeelsleden en ouders op te nemen als leden van de inrichtende macht?  Er zijn voor hen andere gelegenheden en organen waar zij aan bod kunnen komen.
  • Is het opportuun om in de inrichtende macht personen op te nemen die naaste aan- of bloedverwanten van personeelsleden of ouders zijn?  Die vraag geldt nog sterker voor beheerders van de vzw - inrichtende macht dan voor andere leden.

Alleszins zal een lid of bestuurder met een dergelijke verwantschap zich terugtrekken bij een beraadslaging en beslissing die betrekking heeft op het familielid.

  • Nieuwe leden dienen te beseffen dat ze daar niet namens één school zitten maar voor alle scholen van het schoolbestuur.
  • Zorg bij de keuze van nieuwe leden dat alle scholen / vestigingen een herkenbare en bereikbare aanspreekfiguur hebben binnen het schoolbestuur.
  • Personeelsleden ( b.v. een directeur van een school) in actieve dienst worden best geen lid van een schoolbestuur bij een collega werkzaam in hetzelfde onderwijsniveau.
  • Pedagogisch begeleiders worden best geen lid van een schoolbestuur binnen het onderwijsniveau waarin ze werkzaam zijn.

Tot slot

Dit document kan een inspiratiebron zijn om de draagkracht van de schoolbesturen te versterken waardoor de eindverantwoordelijkheid efficiënter kan worden uitgeoefend.
Directies en schoolbesturen hebben elk hun eigen aandeel in de beleidsvoering: hierin zijn ze met elkaar complementair. Elk vanuit hun eigen verantwoordelijkheid en beiden aan een verschillende oever van een stroom die in dezelfde richting gaat.

Gebruikte bronnen

  • Volwaardig lid zijn van een actieve inrichtende macht in het katholiek secundair onderwijs. Uitgave VIMKO – VVKSO  - Guimardstraat 1 – 1040 Brussel  - D/2001/0279/093 ISBN 90 6858 252 6
  • Schoolbeleid voeren. Een model van taakomschrijving voor schoolbesturen en directies . Uitgave VIMKO – VVKBaO – januari 2000

Carlos Haerens,
Directeur Diocesaan Onderwijsbureau
24 februari 2006

Schoolbestuur is een term die vaak wordt gebruikt in de regelgeving voor de basisscholen.
Inrichtende macht is een term die vaak wordt gebruikt in de regelgeving voor de secundaire scholen. In deze tekst worden beide termen door elkaar gebruikt, daar hij zich richt naar beide onderwijsniveaus.