Geschiedenis

Geschiedenis

‘Geschiedenis bevrijdt ons van de tirannie van het heden’
Simon Schama

Op deze pagina van de vakbegeleiding Geschiedenis DPB Gent vind je als leerkracht Geschiedenis informatie die bij je dagelijkse lespraktijk of als achtergrondinformatie nuttig kan zijn.

Met vragen, suggesties of bedenkingen kan je terecht bij de vakbegeleider:

Vakbegeleider Geschiedenis
Naam:

Tom DE PAEPE

Adres: Sint-Martensdries 24a
9860 Balegem
Telefoon: 09 362 97 22
GSM: 0494 50 23 88
E-mail: tom.depaepe@katholiekonderwijs.vlaanderen

Inhoud

Stuurgroep

  • Bart Laureys, leraar geschiedenis ASO, Leiepoort Campus Sint-Hendrik, Deinze
  • Marijke Mortier, leraar geschiedenis ASO, Sint-Gertrudis, Wetteren
  • Christine Vaneeckhaute, leraar geschiedenis ASO, Leiepoort Campus Sint-Hendrik, Deinze
  • Joost Van Severen, leraar geschiedenis ASO en TSO, Sint-Franciscus, Evergem
     

Leerplannen

  • Leerplanteksten vindt u terug op de site van het VVKSO, volg de link Publicaties, Leerplannen

Gevallenstudie

Bedoeling van de gevallenstudie

Het leerplan van de 2de en 3de graad vraagt een aantal gevallenstudies te behandelen. De bedoeling is de leerlingen te leren zelfstandig een probleem- of vraagstelling vanuit een specifieke casus uit te werken. Dit gebeurt vanuit het historisch referentiekader en beoogt de samenhang en verbanden tussen de verschillende domeinen van de socialiteit (cf. leerplan: de synchrone verbanden) te bestuderen. Zo kan je aan de hand van de Guldensporenslag de feodale verhoudingen, de economisch-sociale aspecten en de culturele component in hun samenhang onder de loep nemen. Een gevallenstudie kan ook focussen op de evolutie van een bepaald historisch fenomeen, bijv. de bevolking, de hygiëne, de ziektes, zoals de pest, enz. (cf. leerplan: diachrone gevallenstudie of doorloper). De doorloper wil de ontwikkelingen over een langere termijn overzien.

Hoe maak ik een gevallenstudie

Jaarplannen

Evaluatie

Vakgroepwerking

  • Visietekst vakgroepwerking

Lespraktijk

  • Eerste graad
  • Tweede graad
  • Derde graad
    • Historische beeldvorming: casus: België op basis van documenten en Historia; Liesbet Van Nieuwenhuyse en Katrien Boone (Sint-Bavohumaniora Gent)
    • Afrika continent van (wan)hoop? Christine Vaneeckhaute en Bart Laureys
      Voorbeeld van zelfstandig werk in lessen geschiedenis en vrije ruimte voor het zesde jaar.
      Leerlingen kiezen een Afrikaans land als onderzoeksonderwerp en maken individueel een synchrone gevallenstudie. In een tweede deel wordt in een groepswerk Afrika in een mondiale context geplaatst (internationale instellingen zoals EU,IMF, Wereldbank).
    • Jonge reporters in het Federaal Parlement
      'Jonge reporters in het Federaal Parlement' is een gratis interactief leerpakket om de Belgische parlementaire democratie te onderwijzen aan jongeren van 16+?
      De dvd bevat interviews met parlementsleden, korte informatieve reportages, een quiz en interactieve opdrachten rond vier thema's. Aan het eind van elk filmpje volgt de vraag 'En jij?'. Daarmee start je de discussie in de klas: waarom zou jij in de politiek gaan, welke wet zou je wel eens willen maken ... 
      Je kan de dvd bestellen via website http://www.jongereportersinhetparlement.be/nl/over.html. Op de website vind je ook extra quizzen, opdrachten, nuttige links en ook de lesbrieven met achtergrondinformatie en suggesties voor verdere uitwerking. 
  • Vakoverschrijdend
    • Web-tv-reportages over onze globaliserende wereld
      De kracht van het beeld gebruiken om te informeren over onze globaliserende wereld, over haar problemen en de uitdagingen die ons wachten, dat is de ambitie van dit project dat zich in de eerste plaats richt tot leerlingen en leraars van de tweede en derde graad van het secundair onderwijs.
      Wereld in beeld is een educatieve web-tv-reportagereeks, waarin korte fragmenten verschillende aspecten van globalisering belichten. Voor elk van de reportages kun je hieronder doorklikken naar een pagina, vanwaar je ze kunt bekijken. Je krijgt bovendien een didactische omkadering aangeboden vanuit de vakken waarmee kan gewerkt worden rond globalisering
       
  • Didactiek
  • Didactische links
  • Educatieve websites

Onderzoekscompetenties

Onderzoekscompetentie is een onderdeel van de specifieke eindtermen voor de polen van de derde graad aso. Het betreft drie specifieke eindtermen die de leerlingen moeten realiseren op het einde van de derde graad: 1. zich oriënteren op een onderzoeksprobleem door gericht informatie te verzamelen, te ordenen en te bewerken; 2. een onderzoeksopdracht voorbereiden, uitvoeren en evalueren;  3. de onderzoeksresultaten en conclusies rapporteren en confronteren met andere standpunten.

Deze onderzoeksvaardigheden hebben de bedoeling zelfstandig onderzoek door leerlingen te bevorderen en leerlingen te stimuleren om op een logische manier gegevens te verzamelen en te verwerken.

Omdat een wetenschappelijk onderzoek op een systematische manier gebeurt (en niet toevallig) kunnen we leerlingen best leren gebruikmaken van een stappenplan voor het oplossen van een onderzoeksprobleem. Stapstenen reikt de leerlingen van de tweede en derde graad een dergelijk stappenplan aan.

Een dergelijk stappenplan biedt leerlingen houvast bij het uitvoeren van hun onderzoek. Het is dan ook aangewezen dat een dergelijk stappenplan geleidelijk wordt aangeleerd aan de leerlingen en steeds verder wordt uitgebouwd door alle leerkrachten.

De onderzoekscompetentie kan enkel worden opgebouwd wanneer de leerlingen zelfstandig aan de slag gaan. Dit vergt van de leerkracht de nodige planning om leeractiviteiten te organiseren (zoals het onderzoek leren voorbereiden, het aanleren van dataverzamelingsmethodes, het raadplegen van informatiebronnen en het verzamelen en verwerken van informatie) en om begeleiding te voorzien bij het proces dat de leerling doorloopt.

Een leerkracht kan dit organiseren in het eigen vak, maar in de meeste gevallen is samenwerking tussen vakken aangewezen. De leerkracht geschiedenis heeft zeker op het vlak van heuristiek, bronnenonderzoek en bibliografische referenties een bijdrage in het aanleren van onderzoeksvaardigheden.

ICT

  • Algemeen
  • ICT voor de eerste graad
  • Op 29 september 2010 gaf Carla De Brandt in PEDIC een nascholing over ICT-toepassingen in geschiedenis en esthetica. Carla De Brandt gaf technische en pedagogische wenken bij de keuze, het converteren en werken met beeld en geluid en het inbouwen van beeld- en geluidsfragmenten in een powerpointpresentatie. Hieronder korte beschrijvingen hoe je zelf aan de slag kan gaan met beeld en geluid.
    Beeld en geluid

Nascholing

Actua

Didactische fiches